Δρόπολη

Η Δρόπολη (αναφέρεται και ως Δερόπολη) είναι περιοχή της Βορείου Ηπείρου, που από το 1913 έχει επιδικαστεί στην Αλβανία. Συγκεκριμένα, η περιοχή εκτείνεται από τα Ελληνο-αλβανικά σύνορα στο ύψος της Κακαβιάς ως τα νότια της πόλης του Αργυροκάστρου, κατά μήκος της κεντρικής οδού.

Η περιοχή αποτελεί τμήμα της Βορείου Ηπείρου, που έχει αναγνωριστεί από το αλβανικό κράτος ως 'ελληνική μειονοτική ζώνη', που δίνει έτσι το δικαίωμα για την ίδρυση ελληνόγλωσσων σχολείων. Ο πληθυσμός της περιοχής αποτελείται στη συντριπτική του πλειοψηφία από κατοίκους που μιλούν την ελληνική ως μητρική γλώσσα, παρόλα αυτά, υπάρχουν και εμβόλιμα χωριά, όπως επί παραδείγματι οι Λαζαράτες, η Νεπράβιστα και το μεγαλύτερο μέρος του Λιμποχόβου, όπου μιλούν αλβανικά και είναι μωαμεθανοί.

Η Δρόπολη θεωρείται η πνευματική πρωτεύουσα των Ελλήνων της Αλβανίας. Κατα την περίοδο της Κομμουνιστικής δικτατορίας οι Δροπολίτες συνέβαλλαν στην αναγνώριση της Ελληνικής Μειονότητας, ιδρύοντας στο Αργυρόκαστρο ελληνική εφημερίδα "Λαϊκό Βήμα", ραδιοφωνική εκπομπή στην Ελληνική, Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του πανεπιστημίου Αργυροκάστρου και σχολείο μέσης εκπαίδευσης δασκάλων Ελληνικής γλώσσας.
Διοικητικά η περιοχή διαιρείται σε Άνω και σε Κάτω Δρόπολη.

Ο συνολικός πληθυσμός το 1990 υπολογίζονταν περίπου 36.000 Έλληνες.

Στην κοιλάδα της Δρόπολης βρίσκονται 33 χωριά, τα μεγαλύτερα από αυτά είναι τα :
Δερβιτσιάνη,
Γοραντζή,
Βάνιστα,
Χάσκοβο,
Δούβιανη,
Σωφράτικα,
Τεριαχάτι,
 Γορίτσα,
Φράστανη,
Λιούγκαρη,
Γράψη,
Βραχογοραντζή,
Γλύνα,
Κάτω Επισκοπή,
Πάνω Επισκοπή,
Ραντάτι,
Γεωργουτσάτι,
Ζερβάτι,
Βουλιαράτι,
Βόδριστα,
Βοδίνο,
Πέπελη,
Κακαβιά,
 Άγιος Νικόλας,
Κουρά,
 Βρυσερά,
Κλεισάρι,
Σελλιό,
Λυκομίλι,
Λοβίνα,
Λόγγος,
Σωτήρα,
Κρυονέρι,
 Κοσιοβίτσα,

Ιστορία

Κατά τα ρωμαϊκά χρόνια στην περιοχή είχε ιδρυθεί οχυρωμένη πόλη με το όνομα Αδριανούπολη, προς τιμή του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αδριανού στα πλαίσια στης προσπάθειάς του να κάνει το ρωμαϊκό "χρυσό αιώνα". Ο Ανδριανός ήταν λάτρης του κλασσικού Αθηναικού πολιτισμού και φέρεται να δημιούργησε και την συγκεκριμένη Ανδριανούπολη μεταφέροντας κατοίκους από την Αττική προκειμένου να ξανακατοικηθεί η ούτως ή άλλως σχεδόν ακατοίκητη τότε Ήπειρος. Η πόλη είχε χτιστεί σε στρατηγικό σημείο ελέγχοντας την κοιλάδα της περιοχής και τον οδικό άξονα που την διατρέχει, κοντά στο σημερινό χωριό Δούβιανη, 11 χιλιόμετρα νότια του σημερινού Αργυροκάστρου. Τον 6ο αιώνα ο Ιουστινιανός, στα πλαίσια της οχυρωματικής του δραστηριότητας, μετέφερε την πόλη 4 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της αρχικής, κοντά στο χωριό Επισκοπή. Σε διάφορες πηγές η πόλη φαίνεται να φέρει και το όνομα 'Ιουστινιανούπολη'. Στην πόλη διασώζονται ερείπια των τειχών της, του υδραγωγείου και της παλαιοχριστιανικής βασιλικής, η πόλη υπήρξε τοπικό εμπορικό κέντρο και απέκτησε αξιοσημείωτη οικονομική ευρωστία τους επόμενους αιώνες.

Τον 11ο αιώνα εμφανίζεται στις πηγές με το όνομα 'Δρυϊνούπολης'΄, πιθανότατα από παραφθορά του αρχικού ή από το όνομα του ποταμού Δρίνου που διατρέχει την περιοχή.

Η πόλη αποτέλεσε έδρα επισκοπής και μνημονεύεται στις πηγές από τον 5ο αιώνα, αρχικά υπαγόμενη στην μητρόπολη Νικοπόλεως, μετέπειτα στην Ναυπάκτου και κατόπιν στην Ιωαννίνων.

Γενικά, η ιστορία της Δρόπολης είναι συνυφασμένη με την ιστορία της Ηπείρου και της Βορείου Ηπείρου.

Πολιτισμός

Η λαική παράδοση, τα ηπειρώτικα τραγούδια και η εντυποσιακή παραδοσιακή γυναικεία στολή είναι τα κύρια αναγνωριστικά χαρακτηριστικά του πολιτισμού της Δρόπολης. Πριν την παραχώρηση της Βορειας ηπείρου στην Αλβανία, η Δρόπολη ήταν γνωστή για τους πολλούς δασκάλους και για την καθαρότητα της Ελληνικής γλώσσας. Παρότι σε γεωγραφικό άκρο του Ελληνισμού και σχεδόν ποτέ στην ελληνική επικράτεια η Δροπολίτικη διάλεκτος θεωρήθηκε από τις πλέον απαλλαγμένες από τοπικούς ιδιωματισμούς κυρίως γραπτή. Η προφορική διάλεκτος περιέχει παχιά σύμφωνα και είναι λίγο τραγουδιστή.